Prace na wysokości należą do grupy prac szczególnie niebezpiecznych. Nic więc dziwnego, że okresowa kontrola drabin to wymóg prawny. Regularna weryfikacja stanu technicznego urządzeń do prac na wysokości pozwala reagować na usterki pojawiające się podczas eksploatacji. Usunięcie wykrytych usterek lub wymiana drabiny zapobiega wypadkom oraz pozwala uniknąć kar podczas kontroli.
Przegląd drabin – podstawa prawna (rozporządzenie BHP, PN-EN 131)
Obowiązek regularnej kontroli sprzętu roboczego, w tym drabin
wynika z rozporządzenia o wymaganiach minimalnych BHP
(Dz. U. 2002, Nr 191, poz. 1596) ze zm. (Dz. U. z 2003 r., nr 178, poz. 1745).
Przepisy dotyczą użytkowników instytucjonalnych,
tzn. firm, magazynów, budów.
Nie obejmują osób prywatnych.
Wymagania techniczne dla drabin są sformułowane w wieloarkuszowej normie PN-EN 131.
Jak często wykonywać przeglądy drabin
Częstotliwość kontroli zależy od intensywności użytkowania oraz panujących warunków pracy.
Każdorazowo przed użyciem
Wizualne oględziny przed użyciem drabiny
Okresowa dla standardowych warunków użytkowania
Pełny przegląd techniczny minimum 1x/12 miesięcy.
Okresowa dla intensywnego użytkowania lub niestandardowych warunków pracy
Pełny przegląd techniczny minimum 1x/6miesięcy lub częściej.
Dotyczy takich warunków pracy jak np. budowa, warunki wilgotne, narażenie na czynniki chemiczne.
Po incydentach
Obowiązkowe każdorazowo wypadku z udziałem drabiny, po upadku sprzętu lub zauważalnemu odkształceniu konstrukcji.
Co sprawdza się podczas przeglądu drabiny – lista kontrolna
- Podłużnice: pęknięcia, trwałe odkształcenia, wgniecenia lub ślady korozji mające wpływ na konstrukcję drabiny dyskwalifikują ją z dalszego użytkowania.
- Szczeble i stopnie: Muszą być stabilnie zamocowane, stopnie o niezużytej powierzchni antypoślizgowej, bez pęknięć.
- Stopki antypoślizgowe: Końce drabiny opierające się o podłoże muszą być wyposażone w plastikowe lub gumowe. Ich stopień zużycia musi gwarantować stabilne oparcie drabiny.
- Elementy ruchome: Przeguby, prowadnice, rolki, blokady i zamki zabezpieczające muszą być sprawne.
- Paski i łańcuchy: Taśmy lub łańcuchy zabezpieczające przed rozjechaniem się drabin rozstawnych nie mogą być nieuszkodzone.
- Oznakowanie: Tabliczka znamionowa oraz naklejki ostrzegawcze muszą być na swoim miejscu i muszą być czytelne.
Kto może przeprowadzić przegląd drabin
Przegląd drabiny powinna przeprowadzić osoba wykwalifikowana.
Może to być:
- Przeszkolony pracownik firmy
- Zewnętrzny specjalista lub serwis
Dokumentacja przeglądu drabiny – jak długo przechowywać protokoły
Każdy przegląd musi być udokumentowany. Dokumentacje należy przechowywać przez 5 lat do wglądu dla instytucji kontrolnych, np. Państwowej Inspekcji Pracy.
Dobrą praktyką jest stosowanie standardowych etykiet kontrolnych i prowadzenie ewidencji kontroli w bazie danych.
Nigdy nie dopuszczaj do użytkowania drabiny, która nie przeszła pomyślnie przeglądu.
Sprawny sprzęt to mniejsze prawdopodobieństwo zdarzenia niebezpiecznego!
Najczęściej zadawane pytania o przeglądy drabin
Jak często trzeba robić przegląd drabiny?
Drabinę należy oglądać wizualnie przed każdym użyciem. Pełny przegląd techniczny wykonuje się minimum raz na 12 miesięcy przy standardowym użytkowaniu oraz raz na 6 miesięcy lub częściej, jeśli drabina pracuje w warunkach intensywnych (budowa, wilgoć, czynniki chemiczne). Dodatkowy przegląd jest obowiązkowy po każdym incydencie, np. upadku drabiny lub uderzeniu.
Czy przegląd drabiny jest obowiązkowy?
Tak, dla użytkowników instytucjonalnych — firm, magazynów, placów budowy. Obowiązek wynika z rozporządzenia o minimalnych wymaganiach BHP (Dz. U. 2002, Nr 191, poz. 1596 ze zm.). Przepisy nie obejmują osób prywatnych używających drabiny we własnym domu.
Kto może wykonać przegląd drabiny?
Przegląd może przeprowadzić przeszkolony pracownik firmy znający wymagania normy PN-EN 131, albo zewnętrzny specjalista lub serwis. Kluczowe jest, by osoba kontrolująca potrafiła rozpoznać usterki dyskwalifikujące drabinę z użytkowania, takie jak pęknięcia, korozję czy uszkodzone elementy ruchome.
Jak długo trzeba przechowywać dokumentację przeglądów?
Przegląd może przeprowadzić przeszkolony pracownik firmy znający wymagania normy PN-EN 131, albo zewnętrzny specjalista lub serwis. Kluczowe jest, by osoba kontrolująca potrafiła rozpoznać usterki dyskwalifikujące drabinę z użytkowania, takie jak pęknięcia, korozję czy uszkodzone elementy ruchome.
Co grozi za brak aktualnego przeglądu drabiny?
Brak udokumentowanego przeglądu lub użytkowanie niesprawnej drabiny może skończyć się karą podczas kontroli PIP, a w razie wypadku — odpowiedzialnością pracodawcy za brak nadzoru nad sprzętem roboczym. Co ważniejsze, niesprawna drabina realnie zwiększa ryzyko upadku z wysokości, jednego z najczęstszych wypadków w pracy.
Jaką normę musi spełniać drabina używana w firmie?
Wymagania techniczne dla drabin określa wieloarkuszowa norma PN-EN 131. Obejmuje ona m.in. wymagania konstrukcyjne, wytrzymałościowe oraz oznakowanie drabin przenośnych.
Czy etykieta przeglądu drabiny jest wystarczającym dowodem kontroli?
Zwykła etykieta na drabinie z informacją o dacie następnego przeglądu jest dobrą praktyką wizualną, ułatwiającą szybką weryfikację terminu kolejnego przeglądu, ale nie zastępuje dokumentacji. Etykiety przeglądu drabin Fugai zawierają rubryki do zapisania potwierdzenia faktu sprawdzenia drabiny, który stanowi formalny dowód dla instytucji kontrolujących.