KAIZEN i Bezpieczeństwo Maszyn

Wdrażanie TPM, ale też cała filozofia Lean, prowadzi do mniejszych lub większych modyfikacji tzw. wyposażenia produkcyjnego. Czy jako użytkownicy możemy modernizować maszyny? Czy nie bierzemy na siebie zbyt dużej odpowiedzialności w razie nieszczęśliwych wypadków na dostosowanych do naszych potrzeb obiektach? Każdy obiekt, który oddajemy w ręce pracowników musi być dla nich bezpieczny i musi spełniać wymagania Kodeksu Pracy zawarte w rozdziale IV. O zakazie wyposażania stanowisk pracy w sprzęt nie spełniający odpowiednich wymagań informuje artykuł 217. Sankcje za niestosowanie się do tego przepisu podaje Kodeks Pracy w artykule 283, §2, punkt 3. Kara grzywny za to wykroczenie może wynieść nawet do 30 000 zł. “Osobne przepisy” wspomniane w art. 217 to Ustawa o Ocenie Zgodności (tekst jednolity Dz. U. 2002, nr 166, poz. 1360). W praktyce spełnienie wymagań zawartych w Kodeksie Pracy wiąże się najczęściej z oceną zgodności z wymaganiami zasadniczymi czyli nadaniem znaku CE. Nie ma więc, z prawnego punktu widzenia, w przemyśle maszyn tworzonych “na własny użytek”. Jak wiec wobec tego postępować w przypadku modernizacji wyposażenia produkcyjnego podczas warsztatów KAIZEN? Najprostszym rozwiązaniem jest zwrócenie się do producenta z zapytaniem czy planowana modernizacja nie spowoduje utraty ważności deklaracji zgodności WE wystawionej dla danego obiektu. Moje doświadczenie wskazuje, Że producenci raczej potwierdzają zgodność jeśli modyfikacja jest rzeczywiście niewielka, polegająca np. na zamontowaniu dodatkowego czujnika lub nieznacznej kodyfikacji konstrukcji. Należy Żądać od producenta stosownego oświadczenia na piśmie. Najlepiej podpisanego prze osobę upoważnioną do reprezentowania firmy. Jeśli jednak producent nie wyraził takiej zgody i stwierdził, że w wyniku naszej modernizacji maszyna lub urządzenie nie spełnia wymagań zasadniczych (deklaracja WE utraciła ważność), musimy dokonać ponownej oceny zgodności. W ogromnej większości przypadków ponownej oceny zgodności mona dokonać samodzielnie lub zlecić ją specjalizującym się w tym firmom. Nie jest to aż tak bardzo skomplikowane. Wymaga natomiast dość szerokiej wiedzy z zakresu bezpieczeństwa maszyn, znajomości norm technicznych oraz dyrektyw UE. Trzeba też pamiętać, Że jest to proces dość pracochłonny. W obecnych czasach, gdy produktywność pracowników jest w centrum uwagi profesjonalnych kierowników, warto rozważyć zlecenie tych prac firmie zewnętrznej. W przypadku skomplikowanych maszyn, zbudowanych na zamówienie może się okazać, że ponownej oceny i wykazania zgodności może dokonać tylko producent. Wówczas nie pozostaje nic innego jak zwrócić się do niego z takim zleceniem. Dobrą praktyką jest konsultowanie z wytwórcą maszyny planowanych modernizacji zanim ją na maszynie wykonamy. Pozwala to na zorientowanie się w możliwościach, które oferuje producent bez naruszania ważności deklaracji zgodności WE.